Platforma Crowdsourcing Romeyka ma zachować język stanowiący pomost do starożytności

3 kwietnia 2024, 13:33

Uruchomiona właśnie platforma crowdsourcingowa ma za zadanie uratować przed zagładą wyjątkowy język – pontyjski, zwany przez jego użytkowników ρωμαικά, czyli „rzymski”. Przymiotnik „rzymski” nie jest tutaj przypadkowy, gdyż jest to język, który stanowi pomost pomiędzy czasami współczesnymi, a greką, którą mówiono w cesarstwie wschodniorzymskim, zwanym przez nas Cesarstwem Bizantyńskim. Jednak jest to nazwa stworzona przez historiografię nowożytną. Sami mieszkańcy tego państwa zwali je Cesarstwem Rzymian. I właśnie z jego mieszkańcami i językiem łączy nas język pontyjski.



© Lyubomir Ivanovlicencja: GNU FDL

Lód na biegunach topi się 6-krotnie szybciej niż w latach 90.

13 marca 2020, 08:59

Utrata lodu na Grenlandii i w Antarktyce jest obecnie 6-krotnie szybsza niż w latach 90. To oznacza, że do roku 2100 obszarom zamieszkiwanym przez 400 milionów osób będą groziły coroczne powodzie. Od roku 1992 do 2017 poziom oceanów podniósł się o dwa centymetry, ostrzega zespół 89 naukowców, którzy przeprowadzili najszerzej zakrojone badania na ten temat.


Odmłodzili Ziemię

12 lipca 2010, 12:22

Ziemia jest najprawdopodobniej o 70 milionów lat młodsza niż dotychczas sądzono. Najnowsze badania geologiczne pokazują, że nasza planeta formowała się dłużej, niż myśleliśmy.


Związek z oliwy wybiórczo zabija komórki nowotworowe

20 lutego 2015, 11:23

Oleokantal (ang. oleocanthal, OC), związek występujący naturalnie w oliwie z oliwek, uśmierca na drodze nekrozy i apoptozy różne rodzaje komórek nowotworowych, nie szkodząc przy tym komórkom zdrowym, w przypadku których zahamowane zostaje jedynie namnażanie.


Od kilkunastu lat jądro Ziemi obraca się znacznie wolniej niż w latach poprzednich

13 czerwca 2024, 15:06

Jądro wewnętrzne Ziemi od 2008 roku obraca się 2-3 razy wolniej niż w latach 2003–2008, twierdzą naukowcy z University of Southern California (USC). Ruch jądra wewnętrznego jest przedmiotem badań i sporów od dwudziestu lat. Niektórzy eksperci twierdzą, że obraca się ono szybciej, niż powierzchnia planety. Uczeni z USC dostarczyli obecnie jednoznacznych dowodów, że przed kilkunastu laty jądro wewnętrzne zaczęło zwalniać.


Sześciolatka, która kocha sowy, jest zapewne najmłodszą na świecie autorką tekstu w piśmie naukowym. I to nie byle jakim

2 kwietnia 2020, 19:22

Wiele dzieci lubi poznawać przyrodę, a naturalna ciekawość i otwarty umysł tylko im to ułatwiają. Mało które dziecko ma jednak szansę na zostanie współautorem publikacji w recenzowanym piśmie. Sześcioletnia Grace Fulton pobiła chyba rekord w tym zakresie, a jej ojciec Graham Fulton, ornitolog z Uniwersytetu Queensland, podkreśla, że nie było to działanie na pokaz, gdyż jego córka odegrała ważną rolę na kilku etapach badań.


Płyty tektoniczne

Jak pływają kontynenty

24 lipca 2010, 16:39

Teoria tektoniki płyt znana i uznawana jest już od bardzo dawna, ale do dziś trwają pewne wątpliwości - nie było dotychczas pełnego modelu wyjaśniającego mechanizm dryfowania płyt litosfery. Teorię dokładnie opisującą ich ruch przedstawili geofizycy z San Diego.


Halucynacje słuchowe: różnorodność z odczuciami fizycznymi

11 marca 2015, 13:30

Halucynacje słuchowe są o wiele bardziej złożone, niż się wydawało. Największe z przeprowadzonych dotąd badań wykazało, że większość ludzi słyszy wiele głosów o unikatowych (przywodzących na myśl charakter) cechach. U wielu mają one fizyczny wpływ na ciało.


Nowy biomateriał skutecznie regeneruje tkankę chrzęstną kolana

7 sierpnia 2024, 08:30

Naukowcy z Northwestern University poinformowali na łamach PNAS o stworzeniu nowego materiału wysokiej jakości, który z powodzeniem zregenerował tkankę chrzęstną u dużych zwierząt. Jak mówią wynalazcy, materiał wygląda jak gumowata maź i składa się z sieci molekuł, które naśladują naturalne środowisko tkanki chrzęstnej. Podczas badań podawano go do stawu kolanowego zwierząt


Wiemy, jak używanie marihuany przez nastolatków zwiększa podatność na uzależnienie od kokainy

23 kwietnia 2020, 05:16

Kontakt z marihuaną w wieku nastoletnim może ułatwiać uzależnienie się od kokainy. Naukowcy z Columbia University i włoskiego Uniwersytetu w Cagliari jako pierwsi przeprowadzili badania na poziomie molekularnym obserwując, jak wczesne wystawienie na działanie marihuany wpływa na późniejszą reakcję mózgu na kontakt z kokainą.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk